Tin tức Đại sứ quán Việt Nam và Hungary

Phát biểu của Đại sứ toàn quyền Hungary trong Hội nghị Quốc tế: "EU mở rộng và tác động đến Việt Nam"

Phát biểu của Ngài Dr. Szász Dénes, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Hungary tại Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong Hội nghị quốc tế với chủ đề “EU mở rộng và tác động đến Việt Nam” diễn ra tại Hà Nội, ngày 20 tháng 10 năm 2003.

Kính thưa Ngài Chủ tọa!
Kính thưa …
Thưa các quý Bà, quý Ông!
Tôi xin cảm ơn vì đã có cơ hội để bày tỏ vài suy nghĩ của mình về việc Hungary gia nhập Liên minh châu Âu và liên quan tới việc này, về những cơ hội mới trong việc phát triển các mối quan hệ Hungary – Việt Nam.

Hungary và Liên minh châu Âu thông qua các cuộc đàm phán dai dẳng, khó khăn và phức tạp đã hiểu tình hình và quan điểm, cũng như ý định, nhu cầu và khả năng thực tế của nhau. Thông qua công việc chung, chúng tôi đã học được nhiều điều và đã làm không ít việc nhằm thỏa mãn những đòi hỏi cao và cụ thể mà Liên minh châu Âu, cũng như thế giới hiện đại đã đặt ra cho chúng tôi trên nhiều lĩnh vực của đời sống cá nhân và xã hội. Việc làm thỏa mãn những đòi hỏi đó, đồng thời cũng là điều kiện để chúng tôi - với tư cách là một quốc gia phát triển ở mức độ cần thiết, có thể chấp nhận được – tham gia vào sự hội nhập quốc tế phát triển nhất ngày nay, một trong những trung tâm quyền lực của thế giới. Những điều kiện gia nhập của Hungary được hình thành như những thỏa hiệp tốt. Chúng tôi xin cảm ơn Liên minh châu Âu về công việc chung hiệu quả và biết ơn về sự giúp đỡ nhiều mặt mà chúng tôi đã nhận được từ Liên minh và từ nhiều nước thành viên của Liên minh.

Đối với tổ quốc và nhân dân chúng tôi, việc Hungary gia nhập Liên minh châu Âu có một ý nghĩa lịch sử, do vậy Chính phủ thông qua cuộc trưng cầu ý dân đã trực tiếp đề nghị nhân dân Hungary ủy nhiệm để thực hiện việc gia nhập nêu trên. Chính phủ đã nhận được sự ủy nhiệm đó từ đại đa số xã hội Hungary và tại đất nước chúng tôi việc chuẩn bị gia nhập đang được tiếp tục để chỉ vài tháng nữa thôi – cùng với Cộng hòa Séc, Ba Lan, X-lô-vák-ki-a và các nước khác, mà đại diện của họ không có mặt ở đây – Hungary sẽ trở thành thành viên đầy đủ và bình đẳng của Liên minh châu Âu.

Đại đa số xã hội Hungary đã ủng hộ việc Hungary gia nhập liên minh châu Âu trên cở sở chú ý tới những quan điểm sau:

- Sự tụt hậu về kinh tế và xã hội của Hungary so với trung tâm phát triển của châu Âu đã bắt đầu từ khoảng năm trăm năm về trước. Trong lịch sử của chúng tôi, hai trăm năm qua là lịch sử về những cuộc đấu tranh dành độc lập dân tộc và lịch sử về những công cuộc đổi mới thành công lẫn bất thành để đạt được tiến bộ về kinh tế xã hội nhằm đẩy lùi sự tụt hậu này. Một nỗ lực mang tính lịch sử cuối cùng nhằm nhanh chóng đẩy lùi sự tụt hậu là xây dựng hệ thống chính trị – xã hội và kinh tế xã hội chủ nghĩa, một phần của hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giới. Hệ thống chính trị – xã hội và kinh tế này – tuy đã đảm bảo sự phát triển quan trọng và qua nhiều thập kỷ đã phục vụ tốt quá trình hiện đại hóa ở Hungary – về lâu dài, trong hoàn cảnh ở châu Âu và trong điều kiện lịch sử đang thay đổi một cách nhanh chóng đã tỏ ra không có khả năng cạnh tranh. Xã hội Hungary như một kinh nghiệm lịch sử đã cảm nhận được thực tế này.

- Quá trình được gọi là sự thay đổi chế độ được tiến hành vào những năm 1989- 1990 tại đất nước chúng tôi là một cuộc thử nghiệm mới nhất của Hungary với mục đích hội nhập thành công theo xu hướng phát triển chính để hình thành những xã hội hiện đại không chỉ ở châu Âu mà còn rộng hơn nữa.

- Đối với xã hội Hungary, việc gia nhập Liên minh châu Âu cũng có nghĩa là sự quay trở lại trung tâm phát triển của nền văn minh Châu Âu.

- Việc Hungary gia nhập Liên minh Châu Âu là một quá trình tất yếu, nhưng đồng thời cũng là biểu tượng của sự cùng chung sống - đôi khi là sự cùng hy sinh – một cách chặt chẽ và nhiều mặt về lịch sử, kinh tế và văn hoá. Đó là một quá trình liên tục trong suốt một nghìn năm qua giữa Châu Âu đa dân tộc và đất nước Hungary ngay từ buổi đầu gồm nhiều dân tộc được nhân dân Hungary có nguồn gốc Châu Á tạo dựng nên. Đối với nhân dân chúng tôi, sự cùng chung sống này đã đem lại rất nhiều kinh nghiệm lịch sử quý giá. Những kinh nghiệm này đến nay vẫn có thể được sử dụng một cách hữu ích, như việc nhận ra và chấp nhận những yêu cầu, cũng như hoàn cảnh thực tế sao cho nhanh chóng hơn, ngay cả khi việc đó đi kèm với những nỗi đau và mất mát; đối với chúng tôi vấn đề sống còn là thích ứng và mở cửa với các nước khác, các dân tộc khác, các nền văn hóa khác và con người khác; chúng tôi sẵn sàng tìm hiểu và áp dụng kinh nghiệm của các dân tộc khác, nước khác và giữ gìn thành công bản sắc dân tộc mình.

- Trong các cuộc đàm phán với Liên minh châu Âu chúng tôi đã có cơ hội làm quen với hệ thống của những giá trị cũng như chuẩn mực mới, đó cũng là điểm đặc trưng của những xã hội hiện đại ở ngoài châu Âu. ở xã hội Hungary một phần của những giá trị và chuẩn mực đó trước đây đã có, phần khác bị chấm dứt trong những hoàn cảnh riêng hoặc trong những điều kiện kém phát triển hơn trong suốt 40-50 năm qua, phần còn lại của chúng do những lý giải không đồng nhất đã không được hình thành. Điều kiện ở các nhà nước phát triển nhất châu Âu trong vòng 40-50 năm qua đã từng bước tạo ra những giá trị và chuẩn mực mới, ví dụ như nhà nước và bộ máy hành chính thực sự dân chủ, cùng việc tạo dựng và điều hành nền dân chủ trong quốc hội, hiệu lực hóa quyền tự do chính trị, quyền cá nhân và quyền con người, xóa bỏ án tử hình, tạo ra khả năng tổ chức dân sự, tự do hoạt động và cạnh tranh kinh tế và đồng thời điều tiết hoạt động đó, đòi hỏi việc tuân thủ pháp luật v.v. Việc nhận thức và chấp nhận các giá trị và chuẩn mực mới đối với toàn bộ xã hội chúng tôi là một phần của quá trình đổi mới toàn thể xã hội Hungary sau khi chuyển đổi hệ thống chính trị - xã hội và nay đang cần đến những nỗ lực mới. Chúng tôi tin tưởng rằng những nét đặc trưng, những kinh nghiệm lịch sử và giá trị dân tộc của Cộng hòa Séc, Ba Lan, X-lô-vák-ki-a và Hungary đã làm phong phú thêm Châu Âu và quá trình này sẽ được tăng cường cùng với việc tiếp tục mở rộng của Liên minh châu Âu.

- Xã hội Hungary biết rằng việc gia nhập Liên minh châu Âu của Hungary, tự nó sẽ không thể đẩy lùi sự tụt hậu của chúng tôi. Để đất nước chúng tôi có thể đạt được mức trung bình hiện nay của Liên minh châu Âu trên những lĩnh vực quan trọng nhất, cần khoảng 34-35 năm và cần nhiều thời gian hơn nữa để có thể thu hẹp hoàn toàn khoảng cách. Trong thời gian đó, Liên minh tiếp tục phát triển. Chúng tôi tính toán rằng việc đáp ứng những đòi hỏi của Liên minh sẽ đặt vào Hungary những gánh nặng mới trên nhiều lĩnh vực, như thị trường nhân công, nông nghiệp và bảo vệ môi trường. Những gáng nặng này có thể làm giảm khả năng cạnh tranh của Hungary. Với việc nâng cao hiệu quả nền kinh tế, tăng cường khả năng cạnh tranh, nâng cao uy tín đối ngoại của đất nước – với chiến lược phát triển chủ động, hoàn toàn có cơ sở tốt, chúng tôi có thể đảm bảo việc hội nhập Liên minh châu Âu của mình. Với sự chú ý đặc biệt, chúng tôi đang nghiên cứu và sử dụng một cách hữu ích những kinh nghiệm quý giá dành cho chúng tôi của các thành viên Nam Âu trong Liên minh châu Âu.

- Chúng tôi biết rằng Liên minh châu Âu cũng đang buộc phải có những thay đổi lớn để đáp ứng những đòi hỏi mới, trong đó quan trọng nhất là quá trình toàn cầu hóa đã diễn ra từ hai trăm năm qua trên thế giới, đã tăng tốc một cách mạnh mẽ trong năm mươi năm qua và đã trở thành quá trình có ý nghĩa quyết định đối với toàn thế giới. Bên cạnh đó, trong vài thập kỷ qua, tính tùy thuộc và sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia trên thế giới đặc biệt được tăng cường.

- Chúng tôi kỳ vọng rằng một Liên minh đa dạng và thành công về mặt chính trị – kinh tế sẽ được hình thành. Trong tương lai, chúng tôi cũng sẽ dành sự quan tâm lớn để song song với việc tăng cường quá trình hội nhập, người Hungary – cùng với các dân tộc khác – có thể thành công giữ gìn những giá trị và bản sắc dân tộc mình. Chúng tôi cho rằng việc mở rộng Liên minh sẽ phục vụ tốt sự thịnh vượng của các dân tộc thiểu số ở châu Âu ngay trên mảnh đất quê hương ở tổ quốc của họ. Chúng tôi hy vọng rằng sự đa dạng cũng sẽ giúp Liên minh đang mở rộng đạt được những thành tựu về chính trị và kinh tế. Chúng tôi ủng hộ việc Liên minh châu Âu tiếp tục mở rộng ra các nước đã có sự chuẩn bị, trong đó có những nước láng giềng và gắn bó với Hungary bởi những mối quan hệ lịch sử.

Đối với những khu vực dẫn đầu thế giới – trong đó có Liên minh châu Âu đang mở rộng – châu Á là đối tác chính trị, kinh tế có tầm quan trọng gia tăng. Một trong những kết quả quan trọng của quá trình toàn cầu hóa là - sau Nhật Bản – hiện các nền kinh tế cường quốc mới đang được hình thành tại châu Á, ví dụ như Trung quốc, hay Ấn độ, còn các nước nhỏ hơn, đang phát triển nhanh chóng đã khởi động quá trình hội nhập. Chúng tôi tin rằng cùng với việc tăng cường hội nhập, tiếp tục mở cửa ra thế giới bên ngoài, giải quyết cơ bản các vấn đề hiện tại và với việc truyền bá “sự quản lý tốt”, châu Á phồn vinh đang được hình thành, nó sẽ tạo ra mô hình của nền dân chủ hiện đại kiểu châu Á.

Chúng tôi cho rằng với tư cách là thành viên của Liên minh châu Âu, Hungary có thể đóng góp một cách tích cực hơn nữa vào việc hình thành chính sách đối ngoại và an ninh chung của Liên minh trong quan hệ – bên cạnh Đông - Nam Âu – trước hết là với châu Á.

- Chúng tôi đặc biệt chú ý tới việc xây dựng các mối quan hệ của mình với các nước thành viên ASEAN, trong đó có Việt Nam, trước hết là trên lĩnh vực kinh tế, nhân lực hay- trong những trường hợp đã được xác định - trên lĩnh vực phát triển .

- Chúng tôi coi trọng việc tham gia vào các diễn đàn, các cuộc đối thoại của Liên minh tại khu vực, ví dụ như ASEM mà khoá họp của nó có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với chúng tôi sẽ được tổ chức vào tháng 10 năm tới tại Hà Nội. Chúng tôi sẵn sàng tham gia vào các cuộc đối thoại về nhiều đề tài, trước hết là về quyền con người, sự quản lý tốt, sự chuyển đổi nền dân chủ.

- Với tư cách là thành viên của Liên minh châu Âu, chúng tôi đại diện cho hệ thống giá trị của Liên minh, đồng thời cũng sẵn sàng tìm hiểu sâu hơn nữa những giá trị và phương pháp tư duy của người châu Á. Chúng tôi sẽ gìn giữ những giá trị của mối quan hệ hữu nghị, truyền thống Hungary – Việt Nam và bằng mọi cách có thể, mong muốn phát triển những giá trị đó.

- Chúng tôi nhận thấy rằng sự quan tâm về kinh nghiệm của Hungary trong quá trình chuyển đổi chế độ chính trị – xã hội đang tăng lên ở Trung quốc và ở phần lớn khu vực Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam. Chúng tôi sẵn sàng tiếp tục chia sẻ những kinh nghiệm này.

- Nhất trí với những yêu cầu của Liên minh Châu Âu và OECD, chúng tôi sẽ thực hiện nghĩa vụ của mình bằng việc tham gia vào quá trình hợp tác phát triển quốc tế (ODA). Trong hoạt động này, châu Á đặc biệt quan trọng, trong đó Việt Nam là đối tác chiến lược của chúng tôi.

Thưa Ngài Chủ tọa, thưa các quý Bà, quý Ông!
Xin cảm ơn sự chú ý theo dõi của quý vị.